Mijn specialisaties

De overgang, hormoontherapie en voeding

Het belang van de juiste voeding in de (peri)menopauze en bij bio-identieke hormoontherapie 

Tijdens de (peri)menopauze verandert niet alleen de hoeveelheid hormonen, maar ook hoe je lichaam erop reageert. Daarom speelt voeding in deze fase een grote rol, of je nu hormoontherapie gebruikt of niet. De juiste voeding helpt je systemen stabieler te houden, zoals je bloedsuikerspiegel, bijnieren, darmen en lever, waardoor je lichaam soepeler omgaat met hormonale schommelingen.
Veel vrouwen merken dat klachten verminderen, puur door hun voeding en leefstijl te verbeteren en dat bio-identieke hormonen– wanneer ze daarvoor kiezen – juist béter werkt wanneer deze basis sterk is.

De overgang is een periode waarin hormonen veranderen en het lichaam opnieuw zijn evenwicht zoekt. Die hormonale veranderingen kunnen invloed hebben op energie, stemming, slaap, gewicht en hoe je in het leven staat.
Bio-identieke hormoontherapie kan in deze fase voor sommigen nuttig zijn. Het kan het lichaam ondersteunen bij de hormonale schommelingen die ontstaan wanneer oestrogeen en progesteron dalen.

Je lichaam ondersteunen tijdens de (peri)menopauze én voor later

De menopauze vraagt om nieuwe manieren van zorgen voor jezelf. Soms met ondersteuning van bio-identieke hormonen, soms zonder. Maar op een dag laat je die hulp achter je. Hoe mooi als je de volgende fase ingaat met een lichaam dat gevoed en krachtig is? Zodat je een beetje gezellig oud wordt?!

Hoe hormonale veranderingen invloed hebben op je lichaam
  • Minder gevoeligheid voor insuline: Door dalende oestrogeenwaarden kan het lichaam minder goed reageren op insuline. Hierdoor stijgt de kans op bloedsuikerschommelingen en  wordt vet sneller opgeslagen, met name rond de buik.
  • Meer belasting van de bijnieren: Progesteron daalt, terwijl stresshormonen relatief hoger worden. Dit kan leiden tot meer prikkelbaarheid, vermoeidheid en minder stressbestendigheid.
  • Verandering in neurotransmitters: Oestrogeen beïnvloedt serotonine en dopamine. Een daling kan zorgen voor stemmingswisselingen, onrust en slechtere slaap.
  • Vertraagde stofwisseling: Minder schildklieractiviteit en minder spiermassa verlagen je verbranding, waardoor vet sneller wordt opgeslagen. Krachttraining bouwt spiermassa op en verhoogt juist je stofwisseling
  • Warmteregulatie verandert: Schommelingen in oestrogeen beïnvloeden het thermostaatsysteem van de hersenen, waardoor opvliegers of nachtzweten kunnen ontstaan.
 Voeding die je lichaam versterkt!

Door bepaalde voeding te kiezen, kan het lichaam beter omgaan met deze processen.

  • Eiwitrijke maaltijden voor het behoud van spiermassa en een stabiele bloedsuikerspiegel. Dit verlaagt de kans op gewichtstoename en energiedips in de middag.
  • Gezonde vetten, waaronder omega 3, als bouwstoffen voor hormonale processen
  • Vezels en complexe koolhydraten om schommelingen in de bloedsuikerspiegel te verminderen
  • 400-500gr kleurrijke groenten per dag. Waaronder kruisbloemige groenten die de lever helpen bij hormoonverwerking
  • Voldoende vocht en mineralen, met name magnesium en zink
Wat overgangsklachten kan laten toenemen:
  • Snelle suikers, fruitsappen, light producten en bewerkte voeding
  • Veel cafeïne of alcohol
  • Niet ontspannen eten, teveel eetmomenten
  • Chronische stress

Door deze prikkels te verminderen ontstaat vaak al meer rust in het lichaam.

De darm en lever: ook van invloed op hormoonbalans

Een gezonde darmflora en lever spelen een grote rol in de verwerking en afvoer van hormonen. Vezels, voldoende hydratatie en gevarieerde voeding ondersteunen deze systemen en zorgen dat het lichaam beter kan schakelen tijdens hormonale veranderingen.

Slaap, stress en herstel

Veel vrouwen ervaren veranderingen in hun slaap. Een stevige avondroutine, ontspanningstechnieken en regelmaat kunnen het zenuwstelsel helpen tot rust te komen. Ook lichte ondersteuning met bijvoorbeeld magnesium-bisglycinaat en glycine kan bijdragen aan ontspanning en herstel.

  • Bewust stress verlagen met ademhalingsoefeningen, mindfulness of ontspanning voor het slapengaan maakt je zenuwstelsel veerkrachtiger. Yoga en pilates.
  • Regelmatig plezier en sociale verbinding houden je mentaal sterk! Dans, lach, ontmoet mensen, blijf nieuwsgierig.
Beweging 
  • Dagelijks 30 minuten flink doorwandelen kan al zorgen voor scherpere hersenfunctie, betere stemming, stabielere stofwisseling en sterkere botten.
  • Regelmatig krachttraining, maar dan ook echt jezelf uitdagen! (2 a 3x  per week) helpt spiermassa behouden/ opbouwen en dat hebben we nodig om gezond oud te worden!
Aan de bio-identieke hormoontherapie? Neem je voeding en leefstijl ook serieus! 

Wanneer ‘voedende’ voeding, het aankijken van wat je stress geeft, slaap en beweging op orde zijn, werkt hormoontherapie vaak merkbaar beter. 
Deze gezonde routines werken bovendien door op de lange termijn. Ook als je in de toekomst stopt met hormoontherapie blijven deze routines:

  • spiermassa en botten ondersteunen
  • mentale helderheid bevorderen
  • de stofwisseling gezond houden
  • bijdragen aan een pittig ouder worden

Uiteindelijk willen we allemaal fit, levendig en het liefst dansend richting de tachtig gaan.
En daar heb je zelf meer invloed op dan je misschien denkt. Met elke gezonde keuze, hoe klein ook, bepaal je hoe je je morgen én over tientallen jaren voelt.

Het hoeft niet perfect te zijn; beginnen is genoeg.
Zet je de eerste stap?

Wil je ondersteuning tijdens jouw (peri)menopauze?

Merk je dat je vastloopt, niet weet wat je moet eten, vragen hebt of je wel ‘overgang-proof’ eet, of het gevoel hebt dat je lichaam iets anders nodig heeft dan wat je nu doet? Wil je hierin begeleid worden? Ik denk graag met je mee. Neem gerust contact op voor een vrijblijvende kennismaking.

Bloedsuikerproblemen en energie

Wat en hoe vaak je eet, heeft directe invloed op je bloedsuikerspiegel en dus op je energieniveau.
Wanneer je voeding kiest die je bloedsuiker uit balans brengt, ontstaan er pieken en dalen.
Je lichaam moet die schommelingen telkens opvangen, wat veel energie kost.
Het gevolg? Vermoeidheid, energiedipjes en vaak ook gewichtsschommelingen.
Op de lange termijn raakt je systeem uitgeput en uit balans.

Snelle suikers en hoge bloedsuiker

Voeding met veel suiker of snelle koolhydraten (wit brood, pasta, frisdrank, koek, sap)
wordt razendsnel omgezet in glucose. Dat geeft een korte energiepiek, gevolgd door een daling.
Je lichaam maakt insuline aan om die suiker in de cellen te brengen, waar het wordt gebruikt als brandstof. Insuline werkt als een sleutel die de “deur” van de cel opent, zodat glucose als brandstof gebruikt kan worden.

Wanneer dit proces goed werkt, blijft je bloedsuiker stabiel en voel je je energiek.
Maar bij een voedingspatroon met veel snelle koolhydraten blijft er voortdurend veel glucose én insuline in het bloed aanwezig.
Na verloop van tijd raken de cellen verzadigd met suiker en worden ze minder gevoelig voor insuline.
Dit noemen we insulineresistentie.

Wat is insulineresistentie?

Bij insulineresistentie kunnen je cellen de brandstof (glucose) niet goed meer opnemen.
Je lichaam zit vol energie, maar de cellen kunnen het niet gebruiken.
Het resultaat: vermoeidheid, honger, prikkelbaarheid en vaak ook vetopslag rond de buik.

De alvleesklier maakt intussen steeds meer insuline aan, waardoor vetverbranding geblokkeerd blijft.
Afvallen lukt dan nauwelijks, ook niet met minder eten.

Langdurige insulineresistentie kan bijdragen aan hormonale klachten, laaggradige ontstekingen, gewichtstoename en uiteindelijk diabetes type 2.

Van suiker naar vetopslag

Het lichaam wil overtollige suiker kwijt uit de bloedbaan:

  • Het wordt opgeslagen als glycogeen in lever en spieren.
  • Als die voorraad vol is, wordt het overschot omgezet in vet, vooral rond buik en organen.

Door aanhoudende hoge insuline blijft vetverbranding uitgeschakeld.

Daarom lukt afvallen vaak niet, ook niet met minder eten:
de cellen zijn “vol” en de vetverbranding is geblokkeerd.

Eiwitten en spierkracht

Eiwitten zorgen normaal voor langzamere suikeropname en stabielere bloedsuikers.
Ze geven verzadiging en leveren bouwstoffen voor spieren en hormonen.

Bij te weinig eiwitten daalt de spiermassa. Er is dan minder opslagcapaciteit voor glucose. De insulinegevoeligheid verslechtert en je honger en zoetbehoefte nemen toe.

Meer spiermassa = betere suikerverbranding en meer energie
Beweging, en vooral krachttraining, spelen daarom een belangrijke rol bij herstel.

Beweging en metabole flexibiliteit

Wanneer je je voeding aanpast en gaat bewegen met een lege maag (zoals ’s ochtends sporten, wandelen of fietsen), worden je cellen gevoeliger voor insuline. Hierdoor kan glucose in je bloed sneller worden opgenomen en verwerkt.
Wanneer je lichaam een stabiele bloedsuiker ervaart, kan het daarnaast makkelijker overstappen op een andere brandstofbron: vet.

Een lichaam dat soepel kan schakelen tussen suiker en vet als energiebron noemen we metabool flexibel. Dit zorgt voor een stabielere energiebalans, minder behoefte aan tussendoortjes, betere concentratie en een evenwichtige stemming.

Wat er op dieper niveau gebeurt

Een langdurig hoge bloedsuikerspiegel beïnvloedt meerdere systemen in je lichaam:

  • Bijnieren en stress: langdurige spanning houdt cortisol hoog, wat de bloedsuiker verder ontregelt.
  • Schildklier: hoge insuline vertraagt de stofwisseling → vermoeidheid, koude handen, gewichtstoename.
  • Hormonen: een ontregelde bloedsuiker verstoort oestrogeen, progesteron en cortisol → meer schommelingen, vetopslag of opvliegers.
  • Darmen: hoge bloedsuiker voedt ongunstige bacteriën en verstoort opname van voedingsstoffen.
  • Lever: raakt overbelast door continue suikerverwerking, wat vetverbranding en ontgifting belemmert.
  • Mitochondriën: te veel suiker beschadigt deze energiecentrales → minder energie.
  • Slaap: schommelingen in bloedsuiker houden cortisol ’s nachts hoog → lichter slapen en minder herstel.
Herstel: stap voor stap meer energie

Wanneer je snelle suikers en bewerkte koolhydraten weglaat en kiest voor eiwitten, vezels en gezonde vetten, verandert je stofwisseling al binnen korte tijd:

-Je bloedsuiker blijft stabiel.
-Insuline daalt → vetverbranding komt op gang.
-Je energie en concentratie verbeteren.
-Honger en snaaien verdwijnen.
-Slaap, stemming en spijsvertering herstellen.
-Ontstekingen nemen af, spieren bouwen zich op.

Pas wanneer je bloedsuiker stabiel blijft, kan je lichaam echt herstellen!
Het brengt rust in je hormonen, energie in je cellen en balans in je hele systeem.

Je gezondheid heb je voor een groot deel zelf in handen en je staat er niet alleen voor. Met gerichte begeleiding kun je je bloedsuiker weer in balans brengen en je energiek voelen. Neem gerust contact met me op, samen kijken we wat jouw lichaam nodig heeft om zich weer goed te voelen.

Spijsvertering en darmklachten

Heb jij dagelijks last van een opgeblazen buik, krampen of een trage stoelgang? Veel mensen vinden het inmiddels “normaal” om regelmatig buikklachten te hebben, maar eigenlijk is dat een belangrijk waarschuwingssignaal. Je spijsvertering vertelt namelijk hoe het met je algehele gezondheid gesteld is. Wanneer de darmen uit balans raken, heeft dit vaak niet alleen invloed op je buik, maar ook op je energie, stemming, immuunsysteem en zelfs je hormonen.

Hoe herken je een verstoorde spijsvertering?

Een ontregelde spijsvertering kan zich op verschillende manieren laten zien, zoals:

  • zuurbranden of oprispingen

  • krampen en buikpijn

  • een opgeblazen buik, winderigheid

  • diarree of constipatie

Omdat dit soort klachten zo vaak voorkomen, behoren maagzuurremmers en laxeermiddelen tot de meest voorgeschreven medicijnen in Nederland. Toch pakken die middelen meestal alleen de symptomen aan, niet de onderliggende oorzaak.

Wat gebeurt er als je spijsvertering langdurig niet goed functioneert?

Wanneer je spijsvertering niet optimaal verloopt, worden voedingsstoffen minder goed afgebroken en opgenomen. Daardoor ontstaat er al snel een tekort aan essentiële bouwstenen zoals bijv. B-vitamines, magnesium, zink, omega-3-vetzuren en aminozuren, precies de stoffen die nodig zijn voor energieproductie, hormonale balans en herstel.
Onverteerde voedselresten kunnen bovendien gaan gisten of rotten, waardoor er gifstoffen vrijkomen die de lever belasten en ontstekingsprocessen in het lichaam versterken.

De darmflora speelt ook een centrale rol. Een verstoord microbioom beïnvloedt niet alleen de vertering, maar ook de aanmaak van neurotransmitters zoals serotonine, die je stemming en slaap reguleren. Daarnaast kan een verzwakte darmwand (leaky gut) ervoor zorgen dat ongewenste stoffen in de bloedbaan terechtkomen. Dat activeert het immuunsysteem en kan bijdragen aan vermoeidheid, huidproblemen, gewrichtsklachten of hormonale disbalans.

Een verminderde spijsvertering beperkt dus niet alleen de opname van voeding, maar zet het hele systeem onder druk. Door de spijsvertering te herstellen en de darmen te voeden, breng je rust in het lichaam en creëer je de basis voor meer energie, een sterker immuunsysteem en hormonale stabiliteit.

Mogelijke oorzaken van verteringsproblemen

De redenen waarom de spijsvertering hapert, lopen sterk uiteen. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol, zoals:

  • Langdurige stress → activeert het zenuwstelsel en remt de aanmaak van maagzuur en spijsverteringsenzymen.

  • Antibioticakuren → vernietigen ook de beschermende darmbacteriën.

  • Verstoord microbioom → een verschuiving in de balans tussen goede en ongunstige bacteriën bemoeilijkt een gezonde vertering.

  • Leaky gut (lekkende darm) → kleine openingen in de darmwand maken de doorgang mogelijk van stoffen die daar niet thuishoren, met laaggradige ontstekingen als gevolg.

  • Onvoldoende voedzame voeding → een dieet arm aan vezels en rijk aan bewerkte producten ontneemt de darmflora haar brandstof.

  • Geneesmiddelen → bepaalde medicatie kan de spijsvertering en bacteriebalans verstoren.

De link met hormonen

Gezonde darmen zijn essentieel voor stabiele hormonen. Een belangrijk concept hierin is de estroboloom: de groep darmbacteriën die betrokken is bij de verwerking van oestrogenen. Wanneer deze bacteriële balans verstoord raakt, kunnen oestrogenen opnieuw in de bloedsomloop terechtkomen. Dat vergroot de kans op klachten zoals pijnlijke borsten, stemmingswisselingen en PMS.

De behandeling richt zich op het weer op kracht brengen van je spijsvertering en het herstellen van een gezonde darmflora. Dat doen we door je darmen te voeden en te ondersteunen, de darmwand sterker te maken, je lever te ontlasten en een handje te helpen met voeding die rust geeft in plaats van onrust veroorzaakt.
Door deze aanpak niet alleen te richten op symptoombestrijding maar op herstel van de darmfunctie, kan de buik tot rust komen en tegelijk de hormonale balans verbeteren.

Verteringsklachten zijn nooit slechts een lokaal probleem. Ze weerspiegelen de staat van je hele systeem en beïnvloeden direct je hormoonhuishouding. Door je spijsvertering en darmflora te ondersteunen, werk je niet alleen aan een rustige buik maar ook aan meer energie, betere stemming en een stabielere cyclus.

Door inzicht in de onderliggende oorzaken kun je weer vertrouwen krijgen in je lichaam en je energie terugvinden. Ik help je graag op weg naar een gezonde spijsvertering.

Hyper-/hypoglycemie

Iedereen heeft weleens een after-lunch dip of een plotselinge hongerklop meegemaakt. Of misschien dat jij echt een tussendoortje mee moet nemen als je het huis uitgaat, omdat je elke twee uur iets moet eten. Dat lijkt onschuldig, maar terugkerende pieken en dalen in je bloedsuikerspiegel zijn vaak een signaal dat je stofwisseling uit balans is.

Hoe herken je een instabiele bloedsuiker?

Een verstoorde bloedsuikerspiegel laat zich vaak zien met deze klachten:

  • Hevige trek of plotselinge eetdrang

  • Trillen, zweten of een licht gevoel in je hoofd

  • Vermoeidheid of concentratieproblemen na een maaltijd

  • Om de paar uur moeten eten

  • Moeite met gewichtsverlies, vooral rond de buik

Wanneer deze verschijnselen vaak terugkeren, is de kans groot dat je lichaam moeite heeft om glucose stabiel te reguleren. Eerst ontstaat hypoglycemie (te lage bloedsuiker), maar op langere termijn kan dit juist omslaan naar chronisch hoge bloedsuikerwaarden (hyperglycemie) en insulineresistentie. Dat vergroot het risico op diabetes type 2 aanzienlijk.

Wat gebeurt er in je lichaam bij bloedsuikerschommelingen?

Wanneer de bloedsuikerspiegel sterk wisselt, raakt het lichaam voortdurend in een toestand van stress. Elke keer dat de bloedsuiker daalt, maakt het lichaam adrenaline en cortisol aan om glucose vrij te maken uit de lever. Dit zorgt tijdelijk voor energie, maar vraagt veel van je bijnieren en zenuwstelsel. Na verloop van tijd kan dit leiden tot vermoeidheid, prikkelbaarheid, slaapproblemen en een overactief stresssysteem.

Ook de cellen zelf lijden onder deze schommelingen. Door de constante aanmaak van insuline worden ze steeds minder gevoelig voor dit hormoon – een proces dat bekendstaat als insulineresistentie. Daardoor blijft er meer glucose in het bloed circuleren, wat oxidatieve stress en laaggradige ontstekingen veroorzaakt. Dit beïnvloedt niet alleen je energiehuishouding, maar ook je hormonen, immuunsysteem en hersenfunctie.

Een stabiele bloedsuiker is een voorwaarde voor bijna alle processen in het lichaam. Een disbalans in glucose en insuline kan bijdragen aan stemmingswisselingen, gewichtstoename, verminderde concentratie, PMS en een ontregelde eetlust. Zelfs huidklachten en vertraagd herstel na inspanning kunnen ermee samenhangen.

De rol van voeding en leefstijl

Het Westerse voedingspatroon, rijk aan suikers, witte granen en bewerkte producten, is één van de belangrijkste oorzaken. Snelle koolhydraten worden vrijwel direct opgenomen in het bloed, waardoor de bloedsuiker piekt. Vervolgens maakt de alvleesklier veel insuline aan, wat korte tijd later juist voor een sterke daling van de bloedsuikerspiegel zorgt.

Dit jojo-effect put de alvleesklier uit en maakt je cellen steeds minder gevoelig voor insuline. Het gevolg: je lichaam reageert niet meer goed op dit hormoon en je bloedsuikerspiegel blijft structureel verhoogd.

Herstel is mogelijk

Gelukkig kan je lichaam zich uitstekend herstellen. Cellen kunnen weer nieuwe insulinereceptoren aanmaken en de alvleesklier kan zijn functie verbeteren – mits je de juiste voorwaarden schept.

Belangrijke stappen:

  • Kies voor voeding die de bloedsuiker langzaam laat stijgen (veel groente, eiwitten, gezonde vetten, vezels). Begin je maaltijd met groenten en eiwitten en daarna pas koolhydraten.

  • Vermijd snelle koolhydraten zoals frisdrank, witbrood en snoep.

  • Zorg voor voldoende rustmomenten tussen maaltijden, zodat de alvleesklier kan herstellen. Probeer drie volwaardige maaltijden per dag te nemen.

  • Beweeg dagelijks, ook krachttraining! Dit maakt de cellen gevoeliger voor insuline.

Schommelingen in je bloedsuiker lijken onschuldig, maar zijn vaak het begin van een groter probleem. Hoe eerder je ingrijpt, hoe makkelijker je lichaam kan herstellen. Met de juiste voeding, leefstijl en ondersteuning kun je binnen korte tijd al verschil merken – en werk je preventief aan een gezond metabolisme.

Blijf niet rondlopen met energiedips, stemmingswisselingen of de voortdurende drang om te eten. Deze signalen zijn niet zomaar vervelend, maar vertellen dat je lichaam behoefte heeft aan rust, balans en de juiste voeding.
Ik kan je helpen om je bloedsuiker weer stabiel te krijgen, je energie te herstellen en meer rust in je lichaam te ervaren. Neem gerust contact op om te ontdekken wat er mogelijk is.

PCOS

PCOS, de afkorting voor Polycysteus Ovarieel Syndroom, is een veelvoorkomende hormonale aandoening bij vrouwen in hun vruchtbare leeftijd. Veel vrouwen ontdekken het pas wanneer hun menstruatie onregelmatig is of uitblijft na het stoppen met hormonale anticonceptie, of wanneer ze moeilijkheden ondervinden om zwanger te worden. De diagnose PCOS, die misschien al wel jaren geleden gesteld is, hoeft geen reden te zijn om nooit zwanger te kunnen raken.

De kern van PCOS is een hormonale disbalans die de eisprong (ovulatie) verstoort. Normaal gesproken rijpt er elke maand een eicel in een follikel (eiblaasje), die vervolgens openbarst om de eicel vrij te geven. Bij vrouwen met PCOS rijpen er vaak meerdere follikels, maar groeien ze niet goed door en vindt de eisprong niet of onregelmatig plaats. Deze onvolgroeide follikels blijven als kleine ‘cysten’ zichtbaar op een echo van de eierstokken. Dit leidt tot een onregelmatige cyclus en vaak tot verminderde vruchtbaarheid.

Naar schatting heeft zo’n 5 tot 15% van de vrouwen PCOS. Een belangrijke onderliggende factor is vaak een verminderde gevoeligheid voor insuline (insulineresistentie). Insuline is het hormoon dat de bloedsuikerspiegel reguleert. Wanneer het lichaam hier resistent voor is, moet het meer insuline aanmaken. Dit verhoogde insulinegehalte kan de eierstokken stimuleren om meer mannelijke hormonen (androgenen) aan te maken, wat de ovulatie verder verstoort. Het westerse voedingspatroon, rijk aan suikers en bewerkte koolhydraten, kan insulineresistentie verergeren, waardoor de klachten van PCOS kunnen toenemen.

PCOS is meer dan alleen een vruchtbaarheidsprobleem; het is een metabole aandoening. Daarom hebben vrouwen met PCOS een verhoogd risico op gezondheidsproblemen op de lange termijn, zoals diabetes type 2, een hoog cholesterolgehalte en hart- en vaatziekten. Het is een signaal van het lichaam dat serieus genomen moet worden.

Symptomen en Kenmerken van PCOS

De symptomen kunnen per vrouw sterk verschillen in aard en intensiteit. De meest voorkomende zijn:

  • Onregelmatige of wegblijvende menstruatie: Dit is het meest voorkomende kenmerk, veroorzaakt door het uitblijven van de eisprong.
  • Kenmerken van verhoogde mannelijke hormonen:
    • Overmatige haargroei op plekken waar mannen doorgaans haar hebben, zoals het gezicht, de borst en de buik (hirsutisme).
    • Haaruitval volgens een mannelijk patroon (dunner wordend haar bovenop het hoofd).
    • Acne, met name op de kaaklijn, kin en bovenrug, ook na de puberteit.
  • Cysten op de eierstokken: Zichtbaar via een echoscopie.
  • Gewichtstoename of moeite met afvallen: Vooral rond de buikstreek. Dit hangt vaak samen met de insulineresistentie.

Oorzaken van PCOS

De exacte oorzaak is nog onbekend, maar het is een complexe aandoening die waarschijnlijk wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren:

  • Insulineresistentie: Zoals hierboven beschreven, vaak een factor bij vrouwen met PCOS.
  • Verhoogde levels van testosteron (mannelijke hormonen): Een te hoog niveau verstoort de menstruele cyclus.
  • Genetische aanleg: PCOS komt vaak voor bij meerdere vrouwen binnen één familie, wat wijst op een erfelijke component.
Het reguliere advies: de anticonceptiepil

Bij cyclusproblemen, zoals een onregelmatige menstruatie door PCOS, adviseren artsen vaak de anticonceptiepil. Het doel hiervan is om voorspelbare, maandelijkse (onttrekkings)bloedingen op te wekken en de cyclus zo te reguleren.

Een oplossing voor het symptoom, niet de oorzaak

Hoewel de pil een praktische oplossing kan zijn, is het belangrijk te beseffen dat het de onderliggende oorzaak van de onregelmatige cyclus niet aanpakt. De bloedingen die je krijgt zijn geen natuurlijke menstruaties, maar onttrekkingsbloedingen. De kernvraag blijft onbeantwoord: waarom heeft je lichaam besloten om niet maandelijks een eisprong en menstruatie te hebben?

Het is waardevol om te onderzoeken wat de oorzaak is van jouw cyclusproblemen. Een onregelmatige cyclus is een signaal van je lichaam. Je lichaam doet nooit iets zonder reden. Door de oorzaak te achterhalen, kun je werken aan een duurzame oplossing in plaats van alleen het symptoom te onderdrukken.

Behandeling van PCOS
  • Leefstijlaanpassingen (de basis): De hoeksteen van de behandeling is het verbeteren van de insulinegevoeligheid. Dit wordt bereikt door:
    • Voeding: Een voedingspatroon met langzame koolhydraten (zoals volkoren producten, groenten en peulvruchten), voldoende eiwitten en gezonde vetten. Het beperken van suikers en bewerkte voedingsmiddelen is cruciaal.
    • Beweging: Zowel cardio- als krachttraining helpt de insulinegevoeligheid te verbeteren en kan bijdragen aan gewichtsbeheersing.
    • Stressmanagement: Chronische stress kan de hormonale disbalans verergeren.

Na het lichaam insuline weer insuline gevoeliger te maken, wordt het ook mogelijk om de balans van de geslachtshormonen te herstellen.

PMS – Premenstrueel Syndroom 

PMS (premenstrueel syndroom) omvat een breed scala aan klachten die optreden in de tweede helft van de cyclus, en verdwijnen bij het begin van de menstruatie. Denk aan stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, vermoeidheid, hoofdpijn, gevoelige borsten en sterke eetlust. Ongeveer 20–30% van de vrouwen ervaart deze klachten in dusdanige mate dat het dagelijks functioneren wordt beïnvloed.

Biochemische en fysiologische factoren

PMS is geen simpel “hormoonprobleem”, maar het gevolg van een complex samenspel tussen hormonen, neurotransmitters, leverfunctie, darmflora en leefstijl.

  • Hormoonbalans: in de luteale fase daalt progesteron terwijl oestrogeen relatief hoog blijft. Dit kan leiden tot oestrogeendominantie en verstoring van neurotransmitters zoals serotonine en GABA.
  • Leverfunctie: de lever is verantwoordelijk voor het afbreken van oestrogenen. Wanneer fase I en II detoxificatie niet optimaal verlopen, circuleren actieve oestrogeenmetabolieten langer in het lichaam, wat klachten als vocht vasthouden, hoofdpijn en gevoelige borsten kan verergeren.
  • Darmmicrobioom: de estroboloom (specifieke darmbacteriën die oestrogenen metaboliseren) speelt een sleutelrol. Dysbiose kan leiden tot een overschot aan actieve oestrogenen en zo PMS-symptomen versterken.
  • Stressrespons: chronische stress verhoogt cortisol. Dit gaat vaak ten koste van progesteronproductie (het zogenaamde pregnenolone steal), wat de hormonale balans verder uit evenwicht brengt.
  • Voeding en bloedsuiker: snelle koolhydraten zorgen voor pieken en dalen in de bloedsuiker, wat stemmingswisselingen en eetbuien versterkt.
  • IJzerstatus: zware menstruaties verhogen de kans op ijzertekort. Dit kan vermoeidheid en hoofdpijn versterken en moet daarom bij PMS-klachten altijd worden uitgesloten.

Orthomoleculaire aanpak

Binnen de orthomoleculaire geneeskunde kijken we naar het herstellen van balans door voeding, suppletie en leefstijl. Enkele wetenschappelijk onderbouwde interventies (niet compleet):

  • Magnesium – ontspant spieren en zenuwstelsel, vermindert krampen en prikkelbaarheid.
  • Vitamine D – ondersteunt zowel serotoninefunctie als hormonale balans.
  • Zink – ondersteunt de progesteronproductie en oestrogeenafbraak in de lever.
  • Omega-3 vetzuren (EPA/DHA) – werken ontstekingsremmend, verminderen prostaglandinen en ondersteunen stemming.
  • Vezelrijke voeding – ondersteunen de darmflora en daarmee de regulatie van oestrogenen.

Leefstijl als fundament

  • Beweging: regelmatige beweging, krachttraining-  verhoogt insulinegevoeligheid en verlaagt stresshormonen.
  • Yoga & mindfulness: meerdere studies tonen aan dat deze interventies PMS-symptomen significant kunnen verlagen.
  • Slaap: een stabiel dag-nachtritme ondersteunt hormoon- en neurotransmitterbalans.
  • Cafeïne en alcohol: beperken kan klachten als angst, gevoelige borsten en slaapproblemen verminderen.

Conclusie

PMS is geen “ingebeelde kwaal”, maar een signaal dat het lichaam uit balans is. De interactie tussen hormonen, neurotransmitters, lever, darmen en stressregulatie maakt duidelijk waarom een brede orthomoleculaire aanpak vaak zoveel effect heeft. Met gerichte voeding, suppletie en leefstijl is het mogelijk om de cyclus meer in harmonie te brengen en klachten structureel te verminderen.